ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਦਾ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੌਰਾ : ਭਾਰਤ ਦੀ 'ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੂਤ' ਵਜੋਂ ਭੂਮਿਕਾ
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਦਾ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੌਰਾ: ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ 'ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੂਤ' ਵਜੋਂ ਭੂਮਿਕਾ
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ/ਯਰੂਸ਼ਲਮ: 23 ਫਰਵਰੀ, 2026
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ 25 ਫਰਵਰੀ, 2026 ਨੂੰ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ ਦੋ ਰੋਜ਼ਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਦੌਰੇ 'ਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਮੱਧ ਪੂਰਬ (West Asia) ਜੰਗ ਦੇ ਮੁਹਾਣੇ 'ਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ-ਈਰਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਤਣਾਅ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਹੈ, ਇਸ ਦੌਰੇ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਅਹਿਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦੂਜਾ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੌਰਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਰਣਨੀਤਕ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਇਸ ਦੌਰੇ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪਹਿਲੂ
ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ (Mission Sudershan):
ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵਿਚਕਾਰ ਰੱਖਿਆ ਸਹਿਯੋਗ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵੱਡੇ ਸਮਝੌਤੇ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ 'ਮਿਸ਼ਨ ਸੁਦਰਸ਼ਨ' ਦੇ ਤਹਿਤ ਐਂਟੀ-ਬੈਲਿਸਟਿਕ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਡਿਫੈਂਸ ਸਿਸਟਮ ਅਤੇ ਲੇਜ਼ਰ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਸਾਂਝੇ ਵਿਕਾਸ 'ਤੇ ਚਰਚਾ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਡਰੋਨ ਅਤੇ ਲੰਬੀ ਦੂਰੀ ਦੀਆਂ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਰਹੇਗਾ।
ਕਨੈਕਟੀਵਿਟੀ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕਤਾ (IMEC):
ਭਾਰਤ-ਮੱਧ ਪੂਰਬ-ਯੂਰਪ ਆਰਥਿਕ ਕਾਰੀਡੋਰ (IMEC) 'ਤੇ ਚਰਚਾ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਹ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਖਾੜੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਰਾਹੀਂ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਰਣਨੀਤਕ ਪੱਖੋਂ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸੰਤੁਲਨ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ (Balancing Act):
ਦਿਲਚਸਪ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦੌਰੇ ਤੋਂ ਠੀਕ ਪਹਿਲਾਂ ਭਾਰਤ ਨੇ ਅਰਬ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨਾਲ ਗੂੜ੍ਹੀ ਦੋਸਤੀ ਨਿਭਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਫਲਸਤੀਨ ਅਤੇ ਅਰਬ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਦੌਰੇ ਦਾ ਰਣਨੀਤਕ ਮਹੱਤਵ
ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਾ ਪੁਲ: ਭਾਰਤ ਖੁਦ ਨੂੰ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਤਾਕਤ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜੋ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਅਤੇ ਅਰਬ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਗੱਲਬਾਤ ਦਾ ਮਾਧਿਅਮ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਨੇਤਨਯਾਹੂ ਦਾ ਬਿਆਨ: ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਇੱਕ "ਵਿਸ਼ਾਲ ਵਿਸ਼ਵ ਸ਼ਕਤੀ" ਕਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੋਦੀ ਦੇ ਇਸ ਦੌਰੇ ਨੂੰ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਗਠਜੋੜ ਲਈ ਇੱਕ 'ਮੀਲ ਦਾ ਪੱਥਰ' ਦੱਸਿਆ ਹੈ।
ਕਨੇਸੈਟ (Knesset) ਵਿੱਚ ਸੰਬੋਧਨ: ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਵੱਲੋਂ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੀ ਸੰਸਦ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਨ ਦੀ ਵੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸਨਮਾਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਦਾ ਮੌਜੂਦਾ ਨਕਸ਼ਾ ਅਤੇ ਰਣਨੀਤਕ ਸਥਿਤੀ
ਸਿੱਟਾ: ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਦਾ ਇਹ ਦੌਰਾ ਸਿਰਫ਼ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਖਰੀਦ-ਵੇਚ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੀ ਉੱਭਰ ਰਹੀ ਗਲੋਬਲ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਇਹ ਸਾਬਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਜੰਗ ਦੇ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਆਪਣੇ ਹਿੱਤਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਦਿਆਂ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।